Türkiye’de yürürlükteki İş Kanunu, yeni evlenen kadın çalışanlara önemli bir yasal hak sunuyor. Evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılma kararı alan kadınlar, kıdem tazminatlarını alarak iş akitlerini sonlandırabiliyor. Bu düzenleme, evlilik nedeniyle işten ayrılmayı ‘haklı fesih’ sebebi olarak kabul ediyor ve kadın çalışanlara özel bir avantaj sağlıyor.
Evlilik Nedeniyle İstifa: Kadınlara Özel Tazminat Hakkı
Türkiye’deki mevcut İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları, kadın çalışanların evlilikleri sebebiyle işten ayrılmalarını haklı bir fesih nedeni olarak değerlendiriyor. Halk arasında ‘evlilik tazminatı’ olarak bilinen bu yasal hak, yalnızca kadın çalışanlara tanınmış olup, belirli şartların yerine getirilmesi halinde işverenin itiraz etme hakkı bulunmaksızın tazminat ödemesini zorunlu kılıyor. Bu durum, yeni evlenen kadın çalışanlar için önemli bir güvence oluşturuyor.
1 Yıllık Kritik Süre ve Başlangıcı
1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca, kadın işçiler evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl (365 gün) içinde iş sözleşmelerini feshetme hakkına sahip bulunuyor. Bu süre, resmi nikahın kıyıldığı gün itibarıyla başlıyor. Eğer çalışan bu yasal süre dolduktan sonra başvuruda bulunursa, ‘evlilik nedeniyle fesih’ hakkını kaybediyor ve genel istifa kurallarına tabi hale geliyor. Bu nedenle süreyi kaçırmamak büyük önem taşıyor.
Kıdem Tazminatı İçin Gerekli Şartlar
Kadın çalışanın bu özel tazminat hakkından yararlanabilmesi için iki temel şartı yerine getirmesi gerekiyor:
Hizmet Süresi: İlgili iş yerinde en az 1 yıllık çalışma süresini (kıdemini) doldurmuş olması şartı aranıyor.
Resmi Başvuru: İşverene sunulacak istifa dilekçesinde, feshin açıkça ‘evlilik nedeniyle’ yapıldığı belirtilmeli ve dilekçeye evlilik cüzdanı fotokopisi eklenmelidir. Bu belgeler, hakkın kullanımı için zorunlu tutuluyor.
Başka Bir İş Yerinde Çalışmaya Engel Mi?
Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, evlilik nedeniyle işten ayrılan ve tazminatını alan bir kadın çalışanın, daha sonra başka bir iş yerinde çalışmaya başlaması hakkın kötüye kullanımı olarak değerlendirilmiyor. Kanun, evlenen kadına aile birliğini sağlaması veya çalışma koşullarını yeniden düzenlemesi için bu hakkı ‘sorgusuz sualsiz’ tanıma amacı taşıyor.
İhbar Süresi ve Tazminat Detayları
Bu özel fesih türünde dikkat edilmesi gereken önemli bir teknik detay, ‘ihbar süresi’dir. Evlilik nedeniyle sözleşmesini fesheden kadın çalışan, ihbar süresini beklemek zorunda kalmadan sözleşmesini derhal sona erdirebiliyor. Ancak bu durumda çalışana ihbar tazminatı ödenmiyor; yalnızca birikmiş kıdem tazminatı ve varsa diğer yan hakları (yıllık izin, mesai vb.) ödeniyor.
KAYNAK: Bu içerik, 1475 Sayılı İş Kanunu (Madde 14) ve ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulu emsal kararları referans alınarak hazırlanmıştır.
