SGK’dan Milyonları Sevindiren Haber: Çift Maaş Hakkı!
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı, emekliliği sadece kişinin kendi çalışmasıyla elde ettiği bir hak olmanın ötesinde, geride kalan hak sahipleri için de önemli bir güvence sağlıyor. Pek çok vatandaş, yasal haklarını tam olarak bilmediği için SGK’dan alabileceği ikinci, hatta üçüncü maaştan mahrum kalabiliyor. İşte dul ve yetim aylığı ile kendi emekli maaşını birleştirerek “çift maaş” almanın yolları ve detayları…
Vefat Eden Yakınların Maaşları Kimlere Bağlanıyor?
Milyonlarca emekli ve hak sahibi, “Vefat eden eşimin veya babamın maaşını alabilir miyim?” sorusunun yanıtını merak ediyor. SGK mevzuatı, belirli şartların sağlanması durumunda bir kişiye kendi emekli maaşı, vefat eden eşinden dul aylığı ve vefat eden anne/babasından yetim aylığı olmak üzere üç farklı ödemenin aynı anda bağlanmasına olanak tanıyor. Bu noktada en önemli faktörler; sigorta statülerinin (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) farklı olması ve vefat tarihleridir.
Hem Kendi Maaşını Hem Eşinin Maaşını Alanlar
En sık karşılaşılan ve en kolay uygulanan “çift maaş” formülü, kişinin hem kendi emekli maaşını hem de vefat eden eşinden dul aylığı almasıdır.
Durum: Bir kadın veya erkek, kendi çalışmasından dolayı emekli maaşı alıyorsa ve eşi vefat etmişse, eşinden de “Dul Aylığı” (Ölüm Aylığı) alabilir.
Şart: Bu durumda sigorta kollarının aynı veya farklı olması maaşın bağlanmasını engellemez, sadece alınacak maaş oranını etkiler. Örneğin; kadın SSK emeklisi ve vefat eden eşi de SSK emeklisi ise, kadın kendi maaşını tam alırken, eşinden maaşın %50’sini alır. Eğer kadın SSK emeklisi, vefat eden eşi ise Emekli Sandığı (Memur) emeklisi ise, kadın hem kendi maaşını tam alır hem de eşinin maaşının %75’ine kadar olan kısmını alabilir.
Eşten Hem de Anne/Babadan Maaş Almak Mümkün mü?
Vefat eden eşinden dul aylığı alan bir kişi, aynı zamanda vefat eden anne veya babasından da “Yetim Aylığı” alabilir mi sorusunun cevabı evettir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken temel kural, “farklı kurum” şartıdır.
Örnek: Vefat eden eş SSK’lı (4A), vefat eden baba ise Bağ-Kur’lu (4B) ise; hak sahibi kadın her iki maaşı da alabilir. Ancak hem eş hem de baba aynı statüden (örneğin ikisi de SSK’lı) emekli ise, SGK tercih hakkı sunar ve genellikle daha yüksek olan maaş bağlanır, diğeri kesilir.
Üç Maaş Birden Almak Mümkün mü?
SGK sisteminde nadir görülen ancak yasal olan bu durum, üç farklı maaşın aynı anda alınmasını sağlar. Bunun gerçekleşmesi için maaşların kaynağının üçünün de farklı sigorta statülerinden olması gerekir.
Formül:
- Kişi kendi çalışmasından dolayı emeklidir (Örn: SSK emeklisi).
- Vefat eden eşinden dolayı dul aylığı alır (Örn: Eşi Bağ-Kur‘ludur).
- Vefat eden babasından dolayı yetim aylığı alır (Örn: Babası Emekli Sandığı mensubudur).
4A, 4B ve 4C statülerinin üçü de farklı olduğu takdirde, bu kişi yasal olarak üç maaşı da (belirlenen oranlarda) alma hakkına sahip olabilir.
Maaş Bağlanma Oranları Nasıl Belirleniyor?
SGK, vefat eden kişinin maaşını hak sahiplerine belirli oranlarda paylaştırır:
- %50 Oranı: Eğer vefat eden kişinin eşi çalışıyor veya kendi emekli maaşı varsa, eşinin maaşının %50’sini alır.
- %75 Oranı: Geride kalan eş çalışmıyor, emekli değilse ve vefat edenin çocuğu yoksa (veya çocuklar maaş almıyorsa), maaşın %75’ini alır.
- %25 Oranı: Yetim aylığı alan çocuklar genellikle maaşın %25’ini alır.
Bu haklardan yararlanmak için ilgili belgelerle SGK’ya başvurmak gerekmektedir. Detaylı bilgi ve başvuru süreci için 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu incelenebilir.
