65 Yaş Maaşı Alanlara Müjde: Geri Ödemelerde TÜFE Dönemi Bitiyor!
Türkiye’de sosyal devlet anlayışının önemli bir parçası olan 65 yaş aylığı (yaşlılık maaşı) konusunda ezber bozan bir yasal düzenleme Meclis’e taşındı. Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören yeni teklif, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklifin en dikkat çekici maddesi, haksız yere alınan maaşların geri tahsilat sürecindeki hesaplama yönteminin değiştirilmesi oldu. Milyonlarca vatandaşı ve ailesini ilgilendiren bu gelişme, geri ödeme yükümlülüğü olanların üzerindeki yükü hafifletmeyi hedefliyor.
Geri Ödemelerde “TÜFE” Yerine “Yasal Faiz” Geliyor
Mevcut yasal düzenlemelere göre, bir kişinin hak etmediği halde 65 yaş maaşı aldığı tespit edilirse, devlet bu ödemeleri faiziyle birlikte geri talep ediyor. Bugüne kadar uygulanan sistemde, geri alınacak tutar hesaplanırken Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları baz alınıyordu. Özellikle enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde bu durum, vatandaşın geri ödemesi gereken borcun katlanarak artmasına neden oluyordu. Yeni teklif yasalaşırsa, TÜFE dönemi kapanacak ve yerine çok daha makul olan kanuni faiz sistemi getirilecek.
Meclis’teki Teklifin İçeriği: Hangi Madde Değişiyor?
Sunulan yasa teklifiyle, 2022 sayılı “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” üzerinde önemli bir düzenleme yapılıyor. İlgili kanun maddesinde yer alan “TÜFE aylık değişim oranları esas alınarak” ifadesi, metinden çıkarılarak yerine “kanuni faizi ile” ibaresi ekleniyor. Bu küçük ama etkili kelime değişikliği, haksız ödeme yapılan vatandaşların devlete olan borç yükünde ciddi bir azalma anlamına geliyor.
Neden Değişikliğe Gidildi? “Hukuki Belirlilik” Vurgusu
Hükümet kanadından gelen teklifin gerekçesinde, kamuda “yeknesaklık” yani uygulama birliğinin sağlanmasının hedeflendiği belirtildi. Devletin yaptığı diğer fazla veya yersiz ödemelerin geri alınmasında genellikle kanuni faiz uygulandığı hatırlatılırken, 65 yaş aylığında TÜFE’nin baz alınmasının bir eşitsizlik yarattığı ifade edildi. Teklifle birlikte, tüm geri ödeme süreçlerinde aynı yöntemin izlenmesi, hukuki belirlilik ve vatandaş için öngörülebilirlik sağlanmış olacak.
Eski Sistem Vatandaşı Nasıl Etkiliyordu?
Yürürlükteki sistemde, 65 yaş aylığını haksız aldığı belirlenen bir kişi, parayı aldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre boyunca enflasyon farkını (TÜFE) ödemek zorundaydı. Özellikle son yıllardaki yüksek enflasyon oranları, ana paranın birkaç katı kadar borç çıkmasına yol açabiliyordu. Yeni düzenleme, dolandırıcılık kastı olmayan ancak teknik sebeplerle haksız ödeme alan vatandaşlar için büyük bir nefes borusu olacak.
Kimler Bu Düzenlemeden Yararlanacak?
Düzenleme, özellikle gelir kriterindeki değişiklikleri bildirmeyen, üzerine kayıtlı mal varlığı sonradan tespit edilen veya ikametgah değişikliği gibi nedenlerle maaş hakkını kaybedip ödeme almaya devam eden binlerce kişiyi kapsıyor. Eğer yasa teklifi TBMM Genel Kurulu’ndan geçip Cumhurbaşkanı tarafından onaylanırsa, mevcut borç yapılandırmaları ve yeni açılacak geri alım dosyaları bu yeni “düşük faiz” sistemi üzerinden hesaplanacak.
Milyonların Gözü Meclis Kararında
Ekonomi çevreleri, bu adımın sosyal adaleti güçlendireceğini ve devlet ile vatandaş arasındaki icralık dosya sayısını azaltacağını öngörüyor. Özellikle dar gelirli yaşlı vatandaşların sehven yaptıkları hatalar nedeniyle karşılaştıkları devasa borç yükü, kanuni faiz oranıyla daha ödenebilir bir seviyeye çekilecek. Yasa teklifinin önümüzdeki günlerde komisyon görüşmelerinin ardından yasalaşması bekleniyor.
