Emekli, Dul ve Yetim Maaşlarında Kesinti İddiası: Maaşlar 15 Bin TL’ye mi Düşecek?
Son günlerde sosyal medyada ve çeşitli platformlarda yayılan “emekli, dul ve yetim maaşlarından yüzde 25 kesinti yapılacak” iddiaları, milyonlarca vatandaşı endişeye sevk etti. Özellikle en düşük emekli maaşının 15 bin TL seviyelerine gerileyeceği yönündeki paylaşımlar, gündemin bir numaralı maddesi haline geldi.
Peki, bu iddialar gerçeği yansıtıyor mu? Mevcut yasal düzenlemeler ne diyor? İşte merak edilen tüm detaylar.
Kesinti İddialarının Aslı Nedir?
Sosyal mecralarda hızla yayılan ve infial yaratan “yüzde 25 kesinti” haberi, genellikle yanlış yorumlanan ekonomik paket taslaklarına veya dezenformasyon amaçlı içeriklere dayanıyor. Mevcut sosyal güvenlik mevzuatımızda, halihazırda bağlanmış olan emekli, dul veya yetim aylıklarından bu denli büyük bir kalem altında genel bir kesinti yapılmasına dair yasal bir dayanak bulunmamaktadır.
Önemli Not: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Sosyal Sigortalar Kanunu, kazanılmış hakları koruma altına almaktadır. Hükümet kanadından veya SGK’dan bu yönde yapılmış resmi bir açıklama yoktur.
Maaşlar Neden Farklılık Gösteriyor? (Hisseler ve Oranlar)
Maaşların “düşük” görünmesinin veya kesintili ödenmesinin temel sebebi, aslında dul ve yetim aylıklarındaki hisse oranlarıdır. Çoğu zaman vatandaşlar bu durumu yeni bir “kesinti” sanabiliyor:
Hisse Paylaşımı: Vefat eden sigortalının maaşı; eşine (dul) ve çocuklarına (yetim) belirli oranlarda pay edilir.
%75 ve %50 Oranları: Eş tek başına maaş alıyorsa genellikle maaşın %75’ini, çalışıyor veya emekliyse %50’sini alır.
Yetim Payı: Çocuklar genellikle maaşın %25’ini alır.
Bu durum bir “ceza” veya “yeni kesinti” değil, kanunen belirlenmiş bir hak paylaşımıdır.
En Düşük Maaş Düzenlemesi ve 15 Bin TL Sınırı
2024 ve 2025 yılındaki düzenlemelerle en düşük emekli maaşı belirli bir alt sınıra (taban fiyat) çekilmiştir. Ekonomik beklentiler ve enflasyon verileri ışığında, maaşların 15 bin TL’ye düşürülmesi değil, aksine refah payı ve enflasyon farkı ile bu rakamın üzerine çıkarılması hedeflenmektedir.
Gerçek Bilgi: Emekli maaşlarında yapılacak herhangi bir değişiklik ancak TBMM’den geçecek bir kanun teklifi ile mümkündür. Şu anki resmi gündemde maaş düşürücü bir çalışma bulunmamaktadır.
Vatandaş Ne Yapmalı?
Bilgi kirliliğinin yoğun olduğu bu dönemde panik yapmamak adına şu adımları izleyebilirsiniz:
Resmi Kaynakları Takip Edin: SGK, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile resmi gazete dışında yapılan açıklamalara itibar etmeyin.
e-Devlet Üzerinden Kontrol Edin: Maaş dökümünüzü ve üzerindeki varsa icra/sağlık kesintilerini e-Devlet kapısı üzerinden şeffaf bir şekilde görebilirsiniz.
Hisse Oranlarını Öğrenin: Dul veya yetim aylığı alıyorsanız, aldığınız miktarın ana maaşın yüzde kaçına tekabül ettiğini dosya bazında sorgulayın.
Sonuç olarak; emekli, dul ve yetim maaşlarından genel bir %25 kesinti yapılacağı ve maaşların 15 bin TL’ye sabitleneceği yönündeki haberler asılsızdır. Ekonomi yönetiminin odağı, düşük gelirli emeklilerin alım gücünü korumaya yönelik iyileştirmeler üzerindedir.
